VIII. Végétation
de landes, de fourrés et de manteaux arbustifs
VIIIa. Végétation de
landes et de garrigues
Végétation de
lande, à dominance de chaméphytes et nanophanérophytes, appartenant
principalement aux Ericacées et Fabacées
13 CALLUNO
VULGARIS-ULICETEA MINORIS
Landes cantabro-
et méditerranéo-atlantiques.
13.0.1 Ulicetalia minoris
Communautés
xéro-thermophiles, méditerranéo-atlantiques.
● 13.0.1.0.1 Cisto salviifolii-Ericion cinereae
Festuco vasconcensis-Ericetum
cinereae [4030-4, 31.2411 et 31.2412]
Lavandulo stoechadis-Ericetum cinereae [4030-4,
31.2411 et 31.2412]
Communautés
thermophiles, ibéro-atlantiques, surtout du Pays basque.
● 13.0.1.0.2 Daboecion cantabricae

31.2370=+4040-1 Landes pyrénéo-cantabriques à Erica vagans et Erica cinerea (Pyrenées atlantique) |
|
|
|
Ulici europaei-Ericetum vagantis
[4030-1, 31.236 et 31.237]
Daboecio cantabricae-Ulicetum gallii [4030-1, 31.236 et31.237]
Ulici gallii-Ericetum ciliaris[4030-1, 31.236 et 31.237]
Communautés
maritimes atlantiques, généralement primaires.
● 13.0.1.0.3 Dactylido oceanicae-Ulicion maritimi

31.231=4030-2 Landes atlantiques à Erica ciliaris et Erica cinerea (Finistère) |

31.231=4030-2 Landes atlantiques à Ulex et Callune (Finistèr) |

1.231=4030-3 Landes atlantiques à Ulex et Erica cinerea (Finistère)
|

31.231=4030-3 Landes atlantiques subsèches à Ulex et Calluna (Finistère) |
Dactylido
oceanicae-Sarothamnetum maritimi[4030-2, 31.231]
Ulici maritimi-Ericetum cinereae [4030-2, 31.231]
Groupe d’associations : Uliceta humilis [4030, 31.231]
Scillo vernae-Ericetum cinereae [4030-3, 31.231]
Ulici humilis-Ericetum ciliaris[4030-3, 31.231]
Ulici humilis-Ericetum cinereae [4030-3, 31.231]
*Leucanthemo crassifolii-Ericetum vagantis [404-10*, 31.2341 et 31.237]
*Ulici maritimi-Ericetum vagantis [4040-1*, 31.2341 et 31.237]
Communautés
atlantiques non maritimes, généralement secondaires.
● 13.0.1.0.4 Ulicion minoris
Communautés
mésophiles et humides.
¤ 13.0.1.0.4.1 Ulici
minoris-Ericenion ciliaris

31.11=4010-1 Landes humides atlantiques septentrionales à Erica tetralix (Aquitaine) |

31.12=+4020-1 Landes humides atlantiques méridionales (Finistèr)
|
|
|
Calluno vulgaris-Ericetum
tetralicis [4010-1], [7120-1]
Scopario-Ericetum tetralicis[4010-1], [4020-1], [7120-1]
Sphagno compacti-Ericetum tetralicis [4010-1],[4020-1], [7120-1]
Ulici gallii-Ericetum tetralicis[4020-1], [7120-1]
Ulici minoris-Ericetum tetralicis [4010-1], [4020-1], [7120-1]
Sous-alliance Ulici
minoris-Ericenion cinereae
Groupe d’associations :Helianthemo alyssoidis-Ericeta cinereae
Arrhenathero thorei-Helianthemetum alyssoidis [4030-4,
31.2411 et 31.2412]
Cladonio-Helianthemetum alyssoidis [4030-4, 31.2411 et 31.2412]
Groupe d’associations :Ulici gallii-Ericeta cinereae
Erico cinereae-Vaccinietum myrtilli [4030-5, 31.2351, 31.2353 et 31.2354 p.p.]
Ulici gallii-Ericetum cinereae [4030-5, 31.2351,31.2353 et 31.2354
p.p.]
Groupe d’associations : Ulici minoris-Ericetacinereae
Agrostio setacei-Ericetum cinereae [4030-6, 31.2351,
31.2353 et 31.2354 p.p.]
Erico vagantis-Callunetum vulgaris [4030-6, 31.2351, 31.2353et 31.2354 p.p.]
Genisto pilosae-Ericetum cinereae [4030-6, 31.2351, 31.2353et 31.2354 p.p.]
Hyperico linarifolii-Ericetum cinereae[4030-7, 31.2351, 31.2353 et 31.2354 p.p.]
Helianthemo umbellati-Ericetum cinereae [4030-7, 31.2381 et31.2383]
Potentillo montanae-Ericetum cinereae [4030-7, 31.2381 et 31.2383]
Ulici minoris-Ericetum cinereae [4030-7, 31.2381 et 31.2383]
Ulici minoris-Vaccinietum myrtilli [4030-7, 31.2381 et 31.2383]
Groupe d’associations :Calluno
vulgaris-Ericeta
cinereae
Ulici europaei-Ericetum cinereae [4030-9,31.2352 et
31.2382]
Erico cinereae-Callunetum vulgaris[4030-9, 31.2352 et31.2382]
Sous-alliance :Ulici minoris-Ericenion ciliaris
Groupe d’associations : Ericeta scopario-ciliaris
Arrhenathero thorei-Ericetum ciliaris [4030-8, 31.224]
Scorzonero humilis-Ericetum ciliaris [4030-8, 31.224]
Ulici minoris-Ericetum scopariae [4030-8, 31.224]
Groupe d’associations :Ulici-Ericeta ciliaris
Molinio caeruleae-Ericetum vagantis [4030-8, 31.223]
Ulici gallii-Ericetum ciliaris [4030-8, 31.224]
Ulici minoris-Ericetum ciliaris [4030-8, 31.224]
Communautés
secondaires xériques à subxériques.
¤ 13.0.1.0.4.2 Ulicenion
minoris
Communautés
méso-hygrophiles ibéro-atlantiques.
● 13.0.1.0.5 Genistion micrantho-anglicae
Landes
subatlantiques à continentales, planitiaires à montagnardes.
13.0.2 Vaccinio
myrtilli-Genistetalia pilosae
Communautés montagnardes thermophiles et continentalisées (surtout bien
représentées dans les Pyrénées)
● 13.0.2.0.1 Calluno vulgaris-Arctostaphylion
uvae-ursi

31.2=4030-18 Landes acidiphiles à Arctostaphylos uva-ursi Pyrénées Catalanes
|

31.2=4030-18 Landes acidiphiles à Callune vulgaris (Pyrénées Catalanes) |
|
|
Festuco filiformis-Callunetum
vulgaris [4030-17, 31.2]
Alchemillo saxatilis-Callunetum vulgaris [4030-18, 31.2]
Helictotricho sulcati-Callunetum vulgaris[4030-18, 31.2]
Prunello pyrenaicae-Sarothamnetum scoparii [4030-18, 31.2]
Groupement à Gentiana lutea et Arctostaphylosuva-ursi [4030-18, 31.2]
Groupement à Meum athamanticum etArctostaphylos uva-ursi [4030-18, 31.2]
Communautés acidiclines à acido-neutroclines, mésothermes et plus mésophiles.
● 13.0.2.0.2 Genistion
tinctorio-germanicae
Antennario dioicae-Callunetum
vulgaris [4030-15, 31.22]
Daphno cneori-Callunetum vulgaris Müller [4030-15, 31.22]
Cytiso hirsuti-Callunetum vulgaris [4030-16, 31.226 et 31.22A]
Vaccinio myrtilli-Callunetum vulgaris sensu [4030-16, 31.226 et31.22A]
Communautés
acidiphiles subcontinentales, planitiaires à montagnardes.
13.0.2.0.3 Genisto pilosae-Vaccinion uliginosi

31.223=4030-10 Landes acidiphiles subatlantiques seches à Carex pilulifera (Lozère)
|

31.226=4030-13 Landes à Vaccinium myrtillus et Callune (Mont Lozère)
|

31.226=4030-14 Landes acidiphies subalpine à Allium victorialis (Mont Lozère)
|

31.213=4030-11 Landes hercyniennes à Vaccinium vitis-idea et Callune Mont (Lozère)
|
Calluno vulgaris-Genistetum
anglicae [4030-10, 31.223]
Calluno vulgaris-Genistetum pilosae [4030-10, 31.223]
Calluno vulgaris-Vaccinietum vitis-idaeae [4030-11, 31.213]
Anemono narcissiflorae-Vaccinietum [4030-12, 31.21]
Luzulo desvauxii-Vaccinietum myrtilli [4030-12, 31.21]
Pulsatillo albae-Vaccinietum uliginosi [4030-12, 31.21]
Sorbo chamaemespili-Vaccinietum [4030-12, 31.21]
Galio saxatilis-Vaccinietum myrtilli [4030-12, 31.226]
Vaccinio myrtilli-Genistetum pilosae [4030-13, 31.21]
Gentiano luteae-Vaccinietum myrtilli [4030-13, 31.226]
Groupement à Diphasium tristachyum et Genistaanglica de Foucault [4030-13,
31.226]
Gentiano luteae-Vaccinietum myrtilli nom. inv. race à Avenula versicolor [4030-14,31.226]
Pulsatillo vernalis-Genistetum pilosae [4030-14, 31.226]
Alchemillo saxatilis-Vaccinietum uliginosi [4030-14,31.226]
Allio victorialis-Vaccinietum myrtilli [4030-14, 31.226]
Fruticées
supraméditerranéennes et montagnardes à xérophytes épineux de Corse et de
Sardaigne.
16 CARICI
CARYOPHYLLAE-GENISTETEA LOBELII
16.0.1 Carlinetalia macrocephalae 31.75
Helichryso italici-Genistetum salzmannii (5210-6,
32.136).
*Sous-association : juniperetosum thuriferae[9560*]
Stachydi genistetum salzmannii Sous-association : juniperetosum thuriferae [9560-6*]
Thymo herba-baroneae-Genistetum lobelioidisjuniperetosum thuriferae (5210-7,
32.136).
*Sous-association : juniperetosum thuriferae [9560*]
Berberido aetnensae-Genistetum lobelioidisjuniperetosum thuriferae (5210-7,
32.136).
*Sous-association : juniperetosum thuriferae [9560-7*]
● 16.0.1.0.1 Anthyllidion hermanniae
Helichryso italici-Genistetum
salzmannii [9560*,5210,4090-7, 31.754]
Sous-association :juniperetosum thuriferae [9560*,5210,
Stachydi-Genistetum salzmannii [9560*,5210, 32.136).
juniperetosum thuriferae [9560*,5210,32.136).
Thymo herba-romanae-Genistetum lobelioidis [9560*,5210,4090-8, 32.136).
juniperetosum thuriferae[9560*,521032.136).
Berberido aetnensis-Genistetum lobelioidis [9560*,5210, 4090-8,32.136).
juniperetosum thuriferae [9560*,5210, 31.751, 31.755 et 31.756]
Galio rotundifolii-
Pinetum laricionis [9560*,5210,32.136).
Ericetosum arboreae,
faciès à Juniperus thurifera. [9560*,5210,32.136).
Genisto-Alyssetum robertiani [4090-7,31.754]
Landes
thermophiles sur substrat acide, dominées par les chaméphytes, des étages
thermo- à supraméditerranéen.
19 CISTO LADANIFERI-LAVANDULETEA STOECHADIS
19.0.1 Lavanduletalia stoechadis
Communautés
thermo- à mésoméditerranéennes du Roussillon aux Alpes maritimes.
● 19.0.1.0.1 Cistion ladaniferi

32.341= 2260-1 Maquis à Cistus monspeliensis (Herault) |

32.344= 2260-1 Maquis à Cistus laurifolius (Aigoual)
|
|
|
Cisto crispi-Ericetum cinereae
(1240-3, 18.22)
Erico scopariae-Lavanduletum stoechadis (1240-3,18.22)
Calycotomo spinosae-Cistetum ladaniferi (1240-3, 18.22)
Communautés
méso- à supraméditerranéennes à tendance subhumide, ne dépassant guère le
Languedoc vers l'est, avec une irradiation thermoatlantique (Centre-Ouest).
● 19.0.1.0.2 Cistion laurifolii
Groupement à Cistus laurifolius
(2260-1, 16.28)
Groupement à Cistus monspeliensis (2260-1, 16.28)
Groupement à Osyris alba et Cistus psilosepalus (2260-1, 16.28)
Halimio viscosi-Cistetum laurifolii
*Sous-association : pinetosum salzmanii (9530-1.4*)
Communautés
basses thermoméditerranéennes de Corse.
● 19.0.1.0.3 Teucrion mari
Astragalo
massiliensis-Genistetum corsici (1240-3,5410-3, 18.22)
Stachydi glutinosae-Genistetum corsicae (1240-3,18.22)
Helichryso italici-Cistetum cretici (1240-3, 18.22)
Garrigues et
formations chaméphytiques méditerranéennes à méditerranéo-atlantiques.
58 ROSMARINETEA
OFFICINALIS
Communautés
méditerranéennes sur sol neutre à basique.
58.0.1 Rosmarinetalia officinalis
Communautés
thermo- à mésoméditerranéennes du Roussillon aux Alpes-Maritimes (et sans doute
de la Corse calcaire), dominées par les chaméphytes.
● 58.0.1.0.1 Rosmarinion officinalis [5210-1,2250*,1240-3]

32.1311=5210-1 Junipéraies à Juniperus oxycedrus (Calanques) |
|
|
|
Sous-alliance : Rosmarinenion officinalis
Fumano-Rosmarinetum officinalis
(1240-3, 18.22)
Hedysaro capitati-Astragaletum narbonensis (1240-3,18.22)
Helianthemo racemosi-Ericetum multiflorae (1240-3,18.22)
Rosmarino officinalis-Lithospermetum fruticosi (1240-3, 18.22)
Amelanchio ovalis-Ericetum multiflorae (1240-3,18.22)
Sous-alliance :Halimionenion halimifolii
Cisto salviifolii-Halimietum halimifolii
(1240,2260-1,18.22,16.28,)
Communautés
méso- à supraméditerranéennes, riches en hémicryptophytes, essentiellement
languedociennes et de Provence occidentale.
● 58.0.1.0.2 Helianthemo italici-Aphyllanthion
monspeliensis [5210-1, 2250*, 32.1311, 32.63]

34.721=5210-1 Pelouses à Aphyllanthes monspeliensis (Aude) |
|
|
|
Communautés
littorales pionnières souvent subprimaires des falaises et pierriers littoraux
méditerranéens à méditerranéo-atlantiques.
58.0.2 Helichrysetalia italici
Communautés
thermo-méditerranéennes des falaises ; Alpes maritimes et Corse.
● 58.0.2.0.1 Euphorbion pithuysae

33.1=5410-4 Phyganes ouest-méditerranéennesà Thymelaea hirsuta (Pyrénées-Orientales) |

33.11=5410-1 Garrigues littorales méditerranéennes à Astragalus marssiliensis (Calanques) |

33.11=5410-2 Garrigues et pré-maquis des falaises à Helichrysum staechas (Pyrénées-Oriantales) |

33.11=5410-1 Garrigues littorales à Thymelea tartonraira (Calangues)
|
Astragalo massiliensis-Plantaginetum subulatae [5410-1, 1240-3]
Armerietum praecocis [5410-2,1240-3]
Thymelaeo hirsutae-Helichrysetum italici [5410-3, 1240-3]
Euphorbio pithyusae-Helichrysetum microphylli [5410-3, 1240-3]
Helichryso microphylli-Astragaletum terraccianoi [5410-3]
Helichryso microphylli-Asteriscetum maritimi [5410-3]
Euphorbio pithyusae-Helichrysetum italici [5410-3]
Helichryso italici-Cistetum salviifolii [5410-3]
Cisto salvifolii-Helichrysetum microphylli [5410-3]
Helichryso microphylli-Artemisietum densiflorae [5410-3]
Rosmarino officinalis-Anthyllidetum barbae-jovis [5410-3]
Cisto cretici-Anthyllidetum barbae-jovis [5410-3]
Plantagini subulatae-Dianthetum catalaunici [5410-4]
Thymelaeo hirsutae-Plantaginetum subulatae [5410-4]
Groupement à Dianthus sylvestris et Thymelaea tartonraira [5410-3,1240-3]
Helichryso microphylli-Astragaletum
massiliensis [1240-3]
Helichryso microphylli-Asteriscetum maritimi
Frankenio laevis-Camphorosmetum
monspeliacae
Euphorbio pithyusae-Helichrysetum microphylli
Communautés
cantabro-atlantiques des falaises calcaires.
● 58.0.2.0.2 Dactylo hispanici-Helichrysion
staechadis
VIIIb.
Végétation de fourrés et manteaux arbustifs
Végétation
arbustive dominées par des Fabacées sur sols profonds subacides à acides.
22 CYTISETEA SCOPARIO-STRIATI
22.0.1 Cytisetalia scopario-striati
Communautés
thermo-atlantiques.
● 22.0.1.0.1 Ulici europaei-Cytision striati (5130-1+2)
Communautés
atlantiques et continentales, collinéennes et montagnardes.
● 22.0.1.0.2 Sarothamnion scoparii (31.841)
Communautés
méridionales montagnardes (Pyrénées, Massif Central).
● 22.0.1.0.3 Cytision oromediterraneo-scoparii

31.8421=5120-1 Landes à Cytisus purgans et Plantago holosteum (Cévennes) |

31.842=5120-2 Landes à Cytisus purgans (Pyrénés Catalanes) |
|
|
Plantagini holostei-Cytisetum
purgantis [5120-1, 31.842]
Senecio adonidifolii-Cytisetum oromediterranei [5120-1, 31.842]
Végétation
principalement européenne de manteaux arbustifs, fruticées et haies.
20 CRATAEGO MONOGYNAE-PRUNETEA SPINOSAE
Communautés de
manteaux dunaires nord-atlantiques
20.0.1 Salicetalia arenariae
Communautés
basses.
● 20.0.1.0.1 Salicion arenariae
Rubio peregrinae-Salicetum
arenariae (2170-1, 16.26)
Communautés
hautes.
●20.0.1.0.2 Ligustro vulgaris-Hippophaion rhamnoidis
Sambuco nigrae-Hippophaetum
rhamnoidis (2160-1,16.251)
Ligustro vulgaris-Hippophaetum rhamnoidis (2160-1,16.251)
Pyrolo-Hippophaetum rhamnoidis (2160-1, 16.251)
Communautés
arbustives non dunaires, des sols carbonatés ou plus ou moins désaturés.
20.0.2 Prunetalia spinosae
Communautés sous
influences méditerranéennes des Alpes maritimes et de la Corse, xérophiles à
mésoxérophiles.
● 20.0.2.0.1 Cytision sessilifolii
Communautés sous
influences méditerranéennes du Piémont pyrénéen, du Languedoc-Roussillon,
Provence et Corse.
● 20.0.2.0.2 Pruno spinosae-Rubion ulmifolii (31.89)
Communautés
centro-atlantiques, calcicoles à neutrophiles, non thermophiles, mésophiles.
● 20.0.2.0.3 Tamo communis-Viburnion lantanae
Communautés sous
influences sud-atlantiques mésophiles des sols plus ou moins désaturés.
● 20.0.2.0.4 Lonicerion periclymeni
Communautés
thermoatlantiques acidiphiles.
● 20.0.2.0.5 Frangulo alni-Pyrion cordatae
Communautés
atlantiques acidiclines à acidiphiles (Centre, Bretagne...).
● 20.0.2.0.6 Ulici europaei-Rubion ulmifolii (31.83)
Communautés
nord-atlantiques, subatlantiques, médioeuropéennes et supraméditerranéennes,
calcicoles, xérophiles à méso-xérophiles.
● 20.0.2.0.7 Berberidion vulgaris (31.81,5130-1+2,)
 31.82=5110-3 Fruticées à Buxus (Causse) |
 31.8123=5110-3 Fruticées à Amelanchier ovalis (Causse) |
|
|
Cotoneastro integerrimi-Amelanchieretum ovalis
[5110-1+2, 31.82]
Taxo baccatae-Amelanchieretum ovalis [5110-1, 31.82]
Amelanchiero rotundifoliae-Buxetum sempervirentis [5110-2, 31.82]
Rhamno saxatilis-Buxetum sempervirentis [5110-3, 31.82]
Sous-alliance Berberidenion vulgaris (5210è-6)
Communautés
supraméditerranéennes ; irradiations atlantiques et continentales.
¤ 20.0.2.0.7.1 Berberidenion
vulgaris [5210-6, 32.134]
Amelanchiero ovali-Juniperetum
thuriferae 3, 4, 5
Juniperetum hemisphaerico-thuriferae 5
Communautés des
Alpes internes (et intermédiaires).
¤ 20.0.2.0.7.2 Berberido vulgaris-Juniperenion
sabinae
*Amelanchiero ovali-Juniperetum
phoeniceae juniperetosum thuriferae (5210-3+4+5,9560*, 32.136).
*Juniperetum hemisphaerico-thuriferae (5210-5,9560*, 32.136).
Astragalo alopecuri-Juniperetum sabinae [4060-9, 31.432]
Communautés
thermoatlantiques et atlantiques.
¤ 20.0.2.0.7.3 Rosenion micranthae
Communautés
mésophiles, subatlantiques et continentales.
● 20.0.2.0.8 Carpino
betuli-Prunion spinosae
Communautés
mésophiles calcicoles à neutrophiles montagnardes.
● 20.0.2.0.9 Corylo avellanae-Populion tremulae (31.8)
Communautés de
manteaux, fruticées, haies plus ou moins mésohygrophiles des lits majeurs
inondables des rivières.
● 20.0.2.0.10 Salici cinereae-Rhamnion catharticae
Communautés des
rivières montagnardes à eaux vives, souvent installées sur galets.
¤ 20.0.2.0.10.1 Hippophaenion fluviatilis
Communautés des
rivières à eaux courantes ou des plans d'eau stagnante.
¤ 20.0.2.0.10.2 Salici cinereae-Viburnenion opuli
Communautés des
rivières à eaux lentes, haies des terrasses inférieures.
¤ 20.0.2.0.10.3 Humulo lupuli-Sambucenion nigrae
Communautés
mésophiles à mésohygrophiles sur sol plus ou moins désaturé.
● 20.0.2.0.11 Pruno spinosae-Rubion radulae
Communautés
acidiclines à mésoacidiphiles subatlantiques et médioeuropéennes.
¤ 20.0.2.0.11.1 Rubo-Prunenion spinosae

31.8111 Fruticées subatlantique à Prunus spinosa et Rubus (Cévennes) |
|
|
|
Communautés
acidiphiles.
¤ 20.0.2.0.11.2 Frangulo
alni-Rubenion
Communautés
acidiclines à acidiphiles des halliers dominées par des Rubus.
¤ 20.0.2.0.11.3 Lonicero-Rubenion sylvatici
Communautés des
coupes forestières.
20.0.3 Sambucetalia racemosae
● 20.0.3.0.1 Sambuco
racemosae-Salicion capreae

31.8720 Clairières à Sambucus racemosa (Aigoual) |
|
|
|
Nota : Diverses communautés
dominées par des Rubus (sp., pl.), non encore étudiées en France, ne sont
pas intégrées à la présente classification.
|